Diši celim plućima, vazduh je ovde čist. Pogledaj u zelenilo, prijaće očima. Kreći se šumskim stazama, dobro je za fizičko zdravlje. Uživaj u prirodi, dobro je za psihičko zdravlje. Zagrli drvo. Danas se obeležava Svetski dan šuma, a evo kojim kapacitetom pluća naše planete rade, šta dugujemo zelenim krošnjama i koje su najveće šume sveta.
Šume se prostiru na oko 31% ukupne površine zemlje, detaljnije na oko četiri milijardi hektara. Nešto više od polovine ove brojke nalazi se u Brazilu, Kanadi, Kini, Rusiji, a najviše su zastupljene tropske šume koje zauzimaju najveći deo svetskih šuma i to oko 45%. U našoj državi ukupna teritorija pod šumama, prema podacima „Srbijašume” iznosi oko 3 025 471 hektara iliti 39% površine naše teritorije, te možemo reći da je Srbija srednje šumovita zemlja.
Najveća pluća sveta
Po površini, najvećom šumom na svetu smatra se Amazonska prašuma koja se prostire na čak devet država među kojima se ubrajaju: Brazil, Kolumbija, Ekvador, Peru, Francuska Gvajana, Gvajana, Surinam, Venecuela i Bolivija. Ova šuma dom je mnogima, te se čak 10% svih vrsta na svetu nalazi u Amazonskoj prašumi, a taj procenat iz dana u dan i raste.
Pored najvećih zelenih pluća, Amazonske prašume, tu je i prašuma Konga u okviru koje se nalazi pet nacionalnih parkova i isti su pod zaštitom UNESCO – a.
Nakon ove dve najveće šume slede i: Prašuma Nove Gvineje, Valdivijska prašuma na jugu Južne Amerike, Nacionalna šuma Tongass u južnom delu Aljaske, Biodiverzitet Bosawa koji se nalazi u Nikaragvi. A onda su tu i šume Kine, među njima Prašuma Xishuangbanna, kao i najstarija prašuma na svet pod imenom Diantree koja je locirana u Australiji.
Šta je sa šumama Srbije?
Područja sa najvećom šumovitošću u našoj državi su Park prirode Golija, Nacionalni park Tara, Park prirode Stara Planina, Specijalni rezervat prirode Goč- Gvozdac i mnogi drugi, dok važno je istaći da sa susedima delimo i najveći kompleks lužnjačkih šuma u Evropi. Bosutske šume zauzimaju površinu od oko 16000 hektara i nalaze se na tromeđi Srbije (jugozapadni deo Srema), Republike Srpske i Hrvatske.
Zašto su nam šume važne?
- Šume su naš kioseonik. Šume nam daju na desetine milijardi tona kiosenika, a apsorbuju i ugljen dioksid;
- Šume su stanište mnogim živim bićima i imaju ulogu u očuvanju biodiverziteta;
- Šume su i izvor hrane;
- Štite od erozije i poplava;
- Ublažavaju štetno dejstvo „efekta staklene bašte“ vezivanjem uglenjika, proizvodnjom kiosenika i biomase;
- Imaju funkciju i u prečišćavanju vode;
- Pružaju mogućnost za mnoga dešavanja, sport i rekeaciju;
- Daju nam deo sebe kako bismo se tokom zime grejali;
- Šume su resurs koji nam se ustupa kako bismo izrađivali proizvode od drveta i stvarali umetnost;
- I iste nas štite od buke, prave nam hlad i ulepšavaju okolinu.
Kako se onda zahvaliti šumama?
Pa tako što ćemo malo proširiti ekološku svest i shvatiti sve gore navedene mogućnosti koje nam šume svakog dana pružaju. Gledati na njih kao na nečiji dom, kao na živi prostor, kao na resurs koji nam može zafaliti ako ga nekontrolisano koristimo, ako mu ne uzvraćamo sa negom i ako ga uništavamo tako što sakupljamo njegove proizvode, odlažemo smeće i gradimo objekte koji nisu pogodnih funkcija. U Srbiji šume proizvedu oko 8 miliona tona kiseonika, a na svetskom nivou ta brojka iznosi blizu 90 milijardi tona. I isto tako, kaže se da samo četiri stabla bukovog drveta kroz 100 godina mogu da obezbede kiseonik jednom za 80 godina. Baš zbog svega ovoga, više od 700 miliona hektara šuma nalazi se zakonom zaštićenim područjima.
Foto: OdVažni
Izvori: Srbijašume, Zakon o šumama, Tportal, adria-balkan, sumazna.wordpress.com
